Mẩu chuyện

5 điều ngạc nhiên về nước Nhật

Sau một thời gian nghỉ dịch vì corona, đến nay tui mới lại đăng bài. Hi vọng blog này của tui vẫn chưa bị… bỏ rơi :))) Hôm nay LẠI LÀ một chủ đề về Nhật Bản. Dạo gần đây, các app tui dùng khi sinh sống ở Nhật cứ nhảy tin liên hồi về số ca lây nhiễm covid, tình hình thời sự các thứ… tự nhiên làm tui nhớ đến thời vừa chân ướt chân ráo đến Nhật, lơ ngơ và ngạc nhiên đủ điều.

Surprise #1 Mùa tuyển dụng

Ở Nhật Bản, có một mùa gọi là “mùa tuyển dụng”. Tức là sinh viên năm (gần) cuối đã phải lo “săn” việc để có thể đi làm ngay khi bắt đầu năm tài chính mới (tháng 4 hàng năm). Mùa tuyển dụng thường là từ tháng 9 năm nay đến tháng 3 năm sau. Tỷ lệ chọi cao cùng với sự khắt khe trong quá trình tuyển dụng buộc sinh viên phải săn việc càng sớm càng tốt. Đối với người Nhật, kinh nghiệm có thể trau dồi, nhưng thái độ nghiêm túc hay không thì sẽ được xét trong lúc phỏng vấn. “Vest xin việc” tự nhiên trở thành “tiêu chuẩn” để đánh giá độ nghiêm túc.

Không biết là bạn có xem chương trình “Người ấy là ai?” không? Những bộ vest của Adam Store mà các chàng trai mặc trong chương trình làm tui nghĩ ngay đến những bộ vest xin việc =)))

VEST XIN VIỆC: là bộ vest màu đen, áo sơ-mi trắng, túi xách đi làm màu đen, giày thấp gót bít mũi cũng màu đen; có kiểu dáng và độ dài được quy ước.

Người ứng tuyển cũng phải có màu tóc tự nhiên. Nữ cột tóc đuôi ngựa thấp hơn tai ít nhất 5cm; nam cắt ngắn đàng hoàng chuyên nghiệp.

Nói chung grooming phải “chuẩn” như vậy dù apply làm ở bất kì ngành nghề nào. Nhưng đối với gaijin (người nước ngoài) thì vấn đề này có vẻ dễ thở hơn.

Tui trước khi sang Nhật cũng đã phải chuẩn bị trước một set quần âu đen + sơ mi trắng + giày bít mũi đen để phục vụ cho việc phỏng vấn xin việc. Cuối cùng thì vẫn bị thiếu cái áo vest. Rồi lại phải lụi cụi lê la ra các tiệm quần áo bán đồ công sở để hỏi mua. Tới mùa thì loại vest này cũng được quảng cáo rầm rộ lắm nên khỏi lo là không mua được.

Càng làm về ngành dịch vụ thì yêu cầu này càng khắt khe. Làm về sáng tạo thì đỡ hơn một chút. Grooming không chuẩn thì đơn xin việc có thể… “víuuuuuu”… bay vào sọt rác.

Khi các ứng viên mặc giống nhau thì điểm khác biệt còn lại là thái độ và chuyên môn.

Nhật Bản “nhân bản” không chỉ về trang phục đi làm mà còn “nhân bản” cả phong cách làm việc nữa. Ví dụ việc đáng lẽ làm chỉ mất 1 buổi thì người Nhật sẽ kì kèo ra 3 ngày =))) Họ chơi chơi từ sáng đến khoảng 4-5h chiều mới nghiêm túc làm việc, tan ca lúc 8h tối và rủ nhau vào một quán nhậu izakaya làm vài ly rồi than stress vì công việc quá =)))

Surprise #2 Nếu sống ở Nhật nhất định trong túi phải có tiền xu

Tiền xu ở Nhật có 6 mệnh giá: 500 yên, 100 yên, 50 yên, 10 yên, 5 yên và 1 yên. Nếu xác định sống ở Nhật hơn 1 tháng, tui nghĩ bạn nên chuẩn bị sẵn một túi đựng tiền xu để tránh thất thoát xu lãng xẹt (để đâu không nhớ, rơi rớt). Tui là đứa hay để ý nhìn dưới đất để… xí mót tiền xu nè :)))

  • Để tiết kiệm trong chi tiêu ăn uống hàng ngày, tui thường mua rau củ ở nhà dân hoặc ở các máy tự động thay vì vào siêu thị (trừ những lúc giảm giá). Nhưng ngặt một nỗi mấy chỗ này chỉ thanh toán bằng xu. Đồ ăn đã rẻ lại không bị tính thuế VAT.
  • Mỗi lần đi siêu thị, nhân viên tính bill thu tiền chuẩn đến từng yên. Họ không lấy dư cũng không lấy thiếu. Mấy trường hợp mua xong ra bill lẻ một vài yên là tui “tức tức” sao đó, nên lúc nào cũng giữ xu loại 5 yên và 1 yên để trả kèm, mục đích là để được thối lại chẵn tiền :)))
  • Don Quijote có hẳn một thùng “quyên góp” xu 1 yên để những bill nào lẻ vài đồng thì nhân viên sẽ lấy tiền từ thùng đó thêm vô, rồi bill được làm tròn xuống để thối lại cho khách.
  • Mấy lần đi bus, đồng giá 220 yên. Nếu không có đủ xu 220 yên hoặc 500 yên, trả bằng tiền giấy thì y như rằng được thêm 1 mớ xu thối lại.
  • Ở vùng quê hẻo lánh đồng không mông quạnh, có khi tiền giấy còn không thông dụng bằng tiền xu. Mang tiền xu đi mấy bước chân là có máy bán tự động. Nếu không mang xu đi thì cứ xác định lội thêm mấy kilomet mới mua được chai nước.

Surprise #3 Bồn cầu tự động có-âm-thanh

Có biết bao nhiêu bài nói về cái bồn cầu thông minh này rồi nhưng khi “trải nghiệm” thì tui vẫn hết hồn chim én =))) Nói sơ qua thì là nó có thêm một mớ chế độ (có hẳn 2 hàng nút bấm tít tít để điều chỉnh). Nhưng ấn tượng ám ảnh nhất là chế độ xịt đít; ấn tượng tốt đẹp nhất là chế độ sưởi mông; ấn tượng quê độ nhất là chế độ âm thanh.

5 điều ngạc nhiên về nước Nhật-japan toilet

Là thế này. Tui sẵn sàng review hẳn 3 chế độ cho bạn đọc của tui luôn.

  • Chế độ xịt khiến tui ám ảnh bởi… cái vòi xịt nước hình que từ đâu đó trong bồn cầu lòi ra. Tự nhiên trong đầu lại… lo sợ không hiểu tại sao. Lực xịt thì… mạnh thôi rồi. Sau đó, không có sau đó nữa đâu T___T
  • Vào những ngày thu đông lạnh lẽo, cái bệ ngồi có chế độ sưởi mông khiến cho mọi thứ trong ngày trở nên nhẹ nhàng ấm áp.
  • Chế độ âm thanh phát tiếng xì xào hay tiếng chim hót khiến mọi ô toilet xung quanh đều biết “À, có đứa đang sử dụng toilet trong chỗ đó, và chắc chắn nó đang đi nặng”. Thật tình rất xấu hổ khi sử dụng toilet công cộng như ga tàu điện vì ở đó chế độ âm thanh là tự động…
Năm 2017, Mizuki rủ tui về nhà chơi đợt lễ Halloween. Cái bồn cầu xịn đến nỗi khi tui vừa bước vô, nó lập tức… bật nắp lên sẵn sàng phục vụ làm tui giật mình lượn ngược ra, bị Mizuki cười cho một trận.

Chỉ có loại bồn cầu cắm điện thì mới có các chế độ này. Có một cách xử lí để bệ ngồi không bị lạnh là dán miếng dán bán đầy ở các cửa hàng 100 yên.

Surprise #4 Văn hóa KitKat

Trước khi đến Nhật tui không biết KitKat là gì. Thật sự luôn. Rồi trong một lần đảo qua đảo lại mấy hàng bán bánh kẹo, tui vô tình mua phải. Về ăn xong cái bị nghiện hồi nào hổng hay!

Tại sao lại gọi là “văn hóa” KitKat?

Người Nhật đi du lịch, đi về quê, đi công tác… đều mua quà omiyage khi trở về – để tặng hàng xóm, đồng nghiệp, người thân… Tặng quà như vậy là nét truyền thống đặc trưng rồi. Trong sách dạy tiếng Nhật thường có đoạn hội thoại tặng quà nhau khi đi xa về cũng là bởi nét truyền thống này. Và KitKat rất hay khi nắm bắt được tâm lý đó của khách hàng, kinh doanh dựa trên nét văn hóa ấy: sản phẩm của KitKat nhỏ gọn, giá rẻ, dễ mua về số lượng lớn, và quan trọng nhất là đậm tính đặc trưng vùng miền.

CÓ THỂ BẠN ĐÃ BIẾT: KitKat “địa phương” giờ cũng đang được bày bán ở mấy quầy miễn thuế của sân bay, không cần phải đến Shizuoka để mua KitKat wasabi hay lặn lội xuống Hiroshima để mua KitKat momiji manju…

5 điều ngạc nhiên về nước Nhật-kitkat-1

Vậy có phải KitKat nào cũng ngon?

Ây da quý bạn đọc của tui ơi, thực sự là trong bộ sưu tập hơn 300 loại KitKat thì cũng có một số vị hơi… khó hiểu (như KitKat onsen… hm… hay KitKat cà ri… hmm…). KitKat có vẻ đã cố gắng rất nhiều để “tái tạo” những hương vị đặc sắc nhất ở khắp nơi trên nước Nhật nhưng, một chữ NHƯNG to đùng, nhưng chỉ loè được những người đang-không-ở-Nhật mà thôi.

Đỉnh nhất theo tui vẫn là vị trà xanh. KitKat vị trà xanh sơ sơ có đến 6 loại theo mức độ ngọt đắng đậm đà:

  1. Matcha Otona No Amasa KitKat – được làm từ lá trà Uji Gyokuro, có vị đắng thơm
  2. Dark Matcha Otona No Amasa KitKat – đậm màu đậm vị đắng hơn cái ở trên nhưng vẫn ngọt hơn cái ngay bên dưới
  3. Matcha Leaves KitKat – có lá trà xanh xay nhuyễn trộn trực tiếp vào luôn, dùng sô-cô-la trắng
  4. Kyoto Uji Matcha KitKat – xịn nhứt trong các loại KitKat trà xanh và chỉ có thể tìm thấy ở Kyoto. Tỷ lệ trà cao hơn các loại khác, có ngọt nhưng đắng nhiều hơn, chắc là đắng nhứt hiện tại luôn
  5. Matcha no Chikara KitKat – mùi vị trà rõ mà lại không bị đắng, màu xanh đậm hơn các loại KitKat matcha khác (có vẻ là có cung cấp các lợi ích sức khỏe của trà xanh nữa nên mới có tên là “matcha no chikara” – sức mạnh của trà xanh)
  6. Yuzu Matcha KitKat – sự kết hợp giữa trà xanh và yuzu (mà tui hay gọi là quýt Nhật, gọi vậy cho dễ thôi chứ không phải quýt nha), vị nó cũng khá là hen (ý là biến thái í)

CÓ THỂ BẠN ĐÃ BIẾT: KitKat (đọc là “Kitto katto”) đọc trại đi thì thành “Kitto Katsu” (きっと勝つ) trong đó “kitto” nghĩa là “nhất định”, còn “katsu” là “chiến thắng”. Bằng hình thức marketing hiệu quả, KitKat trở thành món quà “lấy hên” cho các sĩ tử.

Trên bao bì mỗi chiếc KitKat còn có lời chúc thi cử mà điển hình là “自信を信じて” – “Hãy tin vào bản thân mình”.

5 điều ngạc nhiên về nước Nhật-kitkat-2

Với ý nghĩa tương tự, người ta cũng hay ăn “Katsudon” (thịt cốc-lết chiên xù ăn kèm cơm và sốt), giống như người Việt hay ăn chè đậu để thi “đậu” vậy đó.

À, có cả KitKat vị natto nữa nha quý bạn đọc ;)) chỉ chưa thấy vị shottsuru (nước mắm) hay shiokara (mực muối nội tạng) thôi!

Android 4.4 được gọi là KitKat 4.4 đó 😉

Surprise #5 Nhật Bản nổi tiếng về tiến bộ công nghệ, nhưng…

… “cash is king”. Bạn phải mang theo tiền mặt mọi lúc mọi nơi vì rất ít cửa tiệm hỗ trợ thanh toán thẻ dù nó nằm ngay giữa trung tâm Tokyo. Tui nhớ rằng có lần mình đã rất mất mặt khi đi ăn tại Matsudo – chuỗi quán ăn bình dân – mà không mang đủ tiền mặt.

… rất ít nơi có Wi-Fi miễn phí, hầu như là tui chưa từng xài được wifi miễn phí khi ra khỏi nhà. Wifi trong ga tàu hên thì xài được mà xui thì… thôi.

… cước điện thoại trả theo tháng cao đến kì lạ. Tui kí hợp đồng với docomo, phí cơ bản thuộc gói rẻ nhất (1,600 yên/tháng vào năm 2015). Có tháng chả gọi cho ai, chỉ nhắn vài tin cho sếp xin nghỉ phép mà bị charge quá trời tiền, chán chả buồn nói.

… người dân phải điền đơn tại những văn phòng chính phủ, ngân hàng, bưu điện… bằng tay. Hoàn toàn không được sung sướng như ở Việt Nam có nhân viên làm hết cho đâu.

… bạn phải viết tay từng bản sơ yếu lí lịch và CV cho mỗi công việc bạn muốn xin. Lần đầu tiên đi xin việc, tui cầm trên tay bản CV được trình bày cẩn thận, chất in ngoài 7-eleven cũng rất đẹp, nhưng lại bị trả về. Điều này cứ như một trò đùa vậy!!! Từ đó về sau, tui cứ viết tay cho lành.

… các văn phòng chính phủ tại vùng nông thôn thường không có máy vi tính.

Còn bạn thì sao?

Điều ngạc nhiên nào mà bạn cảm thấy ngạc nhiên khi đến Nhật? Kể tui nghe với, biết đâu tui cũng đã từng ngạc nhiên ấy nhưng mà hiện tại thì lại không nhớ ra để liệt kê về các điều ngạc nhiên trong bài viết này ;)))

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Top