Trước khi vô bài, mời bạn đọc (CẬP NHẬT 2025) Schengen Visa và những hiểu lầm của người Việt để hiểu rõ các thông tin cơ bản về visa Schengen cái đã.
Gần đây, chủ đề về visa Schengen lại được dịp nóng lên trong cộng đồng chia sẻ kinh nghiệm du lịch Châu Âu thông qua một bài đăng. Nguyên văn như sau:
Bỏ qua những tranh cãi cá nhân trong bài đăng, câu hỏi được quan tâm nhất là:
“xin A, nhập cảnh B” thì có được hay không?
Nói đến đây, không thể không nhắc đến quy định về việc xin visa Schengen, đang ngự ngay trên website chính thức của EU
Tạm dịch: Bạn phải nộp đơn xin visa Schengen tại lãnh sự quán của quốc gia bạn dự định đến thăm
ꕤ Nếu thăm hơn 1 quốc gia Schengen: nộp đơn tại lãnh sự quán của quốc gia mà bạn sẽ lưu trú lâu nhất
ꕤ Nếu thăm nhiều quốc gia Schengen (với thời gian lưu trú bằng nhau): nộp đơn tại lãnh sự quán của quốc gia bạn sẽ đến đầu tiên
Theo như thông tin bên trên, bạn cần lên kế hoạch trước và có thể hoàn toàn chủ động chọn quốc gia để xin visa thông qua lịch trình du lịch mà bạn xây dựng.
Vấn đề nằm ở chỗ, nhiều thông tin truyền miệng rằng nước này khó, nước kia dễ khiến nhiều người có ý định lựa chọn nước dễ để xin visa rồi sau đó nhập cảnh vào nước mà họ có nhu cầu đi từ đầu. Tức là lịch trình mà họ nộp khi xin visa (gọi tắt là “lịch trình ban đầu”) khác với lịch trình thực tế.
Vấn đề tiếp tục gây hoang mang khi nhiều người chia sẻ kinh nghiệm rằng, họ đi sai lịch trình ban đầu và khi xin visa lần tiếp theo bị yêu cầu phỏng vấn, giải trình lý do tại sao lại thay đổi lịch trình trong chuyến đi trước đó; trong khi nhiều người khác không gặp phải vấn đề này.
Tiếp thêm một câu hỏi được quan tâm: “vậy thì nên nghe theo ai?”
Nói đi nói lại, nói tới nói lui, hai câu hỏi này tưởng 2 nhưng thực ra vẫn chỉ là 1.
- Xin A, nhập B có được không?
- Đi du lịch không theo lịch trình ban đầu có được không?
Bài viết này sẽ phân tích dưới góc nhìn cá nhân. Vì là góc nhìn cá nhân nên không mong độc giả tin tưởng triệt để, mà chỉ là thêm một góc nhìn để từng cá nhân có lựa chọn thích hợp tạo nên lịch sử du lịch riêng. Nếu độc giả nào muốn tranh luận mình cũng không ngại nhưng cần lịch sự, phản biện có dẫn chứng.
#1
Xin A, nhập B có được không?
Xin A, nhập B ở đây được hiểu theo nghĩa: xin visa nước A vì sẽ ở nước A lâu nhất, nước nhập cảnh đầu tiên trong lịch trình ban đầu là A hoặc C, D, E… nhưng đột nhiên vì lý do nào đó mà nhập cảnh vào B. Câu hỏi là làm vậy có được không?
Tôi không thể trả lời một cách chắc chắn rằng được hay không. Tôi chỉ có thể đưa ra lập luận để bạn tự quyết định.
Theo Frequently Asked Questions tại câu số 6 có nói:
6. Tôi có thể nhập cảnh vào khu vực Schengen qua nước X trong khi thị thực của tôi được cấp bởi nước Schengen Y không?
Theo nguyên tắc chung, bạn có thể qua bất kỳ cửa khẩu nào trong khối Schengen với thị thực được cấp bởi bất kỳ quốc gia Schengen nào. Tuy nhiên, thị thực ngắn hạn không tự động đảm bảo quyền nhập cảnh vào khu vực Schengen. Xem thêm Câu hỏi thường gặp số 16 về việc kiểm tra tại biên giới ngoài Schengen.
16. Tôi có phải xuất trình thêm giấy tờ nào khác tại biên giới ngoài Schengen ngoài hộ chiếu có dán thị thực Schengen không?
Thị thực ngắn hạn không tự động đảm bảo quyền nhập cảnh vào khu vực Schengen. Tại cửa khẩu (hoặc trong các cuộc kiểm tra khác), bạn có thể được yêu cầu không chỉ xuất trình thị thực mà còn phải cung cấp thêm tài liệu, ví dụ: thông tin chứng minh bạn có đủ điều kiện tài chính để trang trải chi phí lưu trú và chuyến đi khứ hồi. Do đó, khuyến nghị bạn nên mang theo bản sao các giấy tờ đã nộp khi xin thị thực (ví dụ: thư mời, xác nhận đặt vé, hoặc các tài liệu khác chứng minh mục đích chuyến đi).
Rõ ràng, dù bạn có visa Schengen nhưng không tự động đảm bảo quyền nhập cảnh vào khu vực Schengen.
Trình bày đến đây, có 2 khái niệm được nhắc tới: “quyền xin nhập cảnh qua bất kỳ cửa khẩu nào trong khối Schengen với thị thực được cấp bởi bất kỳ quốc gia Schengen nào” (trước khi có visa) và “quyền nhập cảnh vào khu vực Schengen” (sau khi có visa). Bởi từ ngữ có phần lắt léo (hoặc do từ trước vẫn lạm dụng điều này) nên nhiều bạn nhầm lẫn/nhầm tưởng 2 khái niệm này là 1 và cho rằng có visa Schengen rồi muốn nhập đâu thì nhập. Nhưng cách hiểu như vậy hoàn toàn không chính xác.
Sau khi bạn được cấp visa, visa đó sẽ gắn với hồ sơ của bạn, đồng nghĩa với việc bạn đã cam kết lịch trình ban đầu và thông tin được lưu trữ trên hệ thống giám sát của khối Schengen. Tức là quyền nhập cảnh của bạn bị giới hạn bởi chính visa bạn được cấp.
Có 2 điểm chính trên visa mà bạn cần lưu ý, thể hiện một phần “bị giới hạn”:
- Thứ nhất, VALID FOR: SCHENGEN STATES (đi 29 quốc gia trong khối Schengen) hay SCHENGEN STATES – (D – EE – P ) (chỉ được nhập cảnh vào một số quốc gia thuộc khối Schengen).
- Thứ hai, NUMBER OF ENTRIES: MULT (nhập cảnh nhiều lần) hay số 1 (chỉ 1 lần).
Nhập cảnh 1 lần có nghĩa là chỉ được 1 lần nhập cảnh vào Schengen, sau khi nhập cảnh thì được đi lại tự do qua các quốc gia theo thông tin VALID FOR bên trên. Nhập cảnh nhiều lần thì hơi khác một chút: lần đầu phải đi đúng theo lịch trình ban đầu, các lần nhập cảnh sau có thể di chuyển tuỳ ý miễn là vẫn tuân thủ theo visa được cấp.
Chưa kể, sau hàng loạt sai phạm của người Việt ở nước ngoài những năm gần đây, các quốc gia Châu Âu nói chung và Schengen nói riêng đã và đang siết chặt kiểm tra đối với công dân mang hộ chiếu Việt Nam
#2
Không theo lịch trình ban đầu có được không?
Có 3 trường hợp xảy ra khi gặp phải câu hỏi này:
- Trường hợp 1. Có sự thay đổi nhưng chỉ là tiểu tiết, như không đổi điểm nhập cảnh và xuất cảnh, vẫn bảo đảm ở nước xin visa lâu nhất, vẫn đảm bảo đi các nước đã nêu, phát sinh đi thêm các nước khác… thì cứ tự tin đổi và đi bình thường. Mang theo bản sao lịch trình và các điểm lưu trú.
- Trường hợp 2. Nếu thay đổi điểm xuất cảnh thì bạn nên làm lại lịch trình, mang theo các tài liệu chứng minh cho lịch trình đó
- Trường hợp 3. Nếu thay đổi cả điểm xuất và nhập cảnh nhưng vẫn ở nước A lâu nhất thì cần email/điện thoại báo cho sứ quán lấy ý kiến của họ. Nếu được chấp thuận bằng email thì giữ email, điện thoại thì nhớ ghi âm để còn cung cấp bằng chứng. Còn nếu họ không trả lời hoặc không lấy ý kiến từ họ luôn thì có thể bốc trúng các sít-rịt sau:
- Hên — nhân thân tốt, khéo ăn nói, lịch sử du lịch đẹp, có đủ tài liệu mang theo… → khả năng nhập cảnh cao
- Xui — ngoại ngữ kém, dáng vẻ thiếu tự tin, chọn nước nhập cảnh khó (như Đức), sân bay khó (Frankfurt khó hơn Berlin) → rủi ro cao
- May rủi — gặp nhân viên/ca trực dễ tính, nhập cảnh nước dễ tính (ví dụ Ba Lan, Hungary, Bồ Đào nha, Hy Lạp dễ hơn Đức, Áo, Đan Mạch) → nếu gặp khó dễ thì cũng mất vài chục phút hỏi han nhưng rồi cũng trót lọt
Có những trường hợp bị không được nhập cảnh, hay cấm 10 năm không được nhập cảnh Schengen… nếu bị phát hiện gian dối trong lời khai khi được phỏng vấn tại chỗ
Việc lựa chọn có theo lịch trình ban đầu hay không là tùy bạn có thích mạo hiểm hay không, chứ gặp tôi thì muốn thay đổi gì cứ thông báo hoặc hỏi ý kiến “chủ nhà” cho chắc.
Gần đây có một số cá nhân chia sẻ rằng họ bị từ chối bay sang châu Âu/châu Úc trong lúc đang quá cảnh Trung Quốc. Hải quan Trung Quốc sẽ kiểm tra “ngẫu nhiên” những hành khách da vàng và da đen. Nếu khi phỏng vấn mà ngập ngừng hay không nói được lịch trình du lịch thì họ sẽ báo cho “quốc gia đích” về nghi ngờ của họ, hành khách sẽ bị huỷ visa, lên máy bay về lại Việt Nam. Tốt nhất là nên bay thẳng hoặc quá cảnh nước khác trừ Trung Quốc ra.
Tôi hi vọng có thể truyền sự nghiêm túc này đến độc giả, với mong muốn các nước khác có cái nhìn dễ chịu hơn đối với công dân mang hộ chiếu Việt Nam, để nâng uy tín của hộ chiếu Việt Nam trên thế giới, và rằng một vài “con sâu” không thể làm “rầu nồi canh”.
